اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها

گفت و گو با ریاست مرکز فناوری اطلاعات و فضای مجازی در دوماه نامه دانشگاه تهران(مدت)

مدت: اگر آموزش و پژوهش را دو مأموریت اصلی دانشگاه بدانیم، و اینترنت را در دنیای امروز وسیله اجتناب ناپذیر پژوهش تلقی کنیم، بفرمایید در دانشگاه تهران این ابزار و وسیله ضروری چقدر مهیا است.؟

  همان‌طور که فرمودید، اینترنت به عنوان ابزار تحقیق در دانشگاه تهران و به‌خصوص در حوزه‌های پژوهشی بسیار مهم تلقی می‌شود و یکی از اولین دغدغه‌های ریاست محترم دانشگاه، زمانی که این مسئولیت را به من واگذار کردند، بهبود وضعیت اینترنت دانشگاه بود. در آن زمان وقتی که بررسی اولیه صورت گرفت، مشخص شد سقف سرعت درگاه خروجی اینترنت ما و تجهیزاتی که وجود دارد یک گیگا بیت در ثانیه است؛ یعنی، با حداکثر ظرفیت تجهیزات پیش می‌رفتیم، که نه امکان ارتقایی وجود داشت و نه در درازمدت قابل اطمینان بود. بنابراین، اولین پروژه‌ای که در ابتدای سال ۱۳۹۴ آغاز شد، ارتقای تجهیزات درگاه خروجی اینترنت و مجموعه‌ این تجهیزات از Gateway، Firewall، IDS/IPSوCore switch بود، به‌صورتی که بتوانیم پهنای باند دانشگاه را بین پنج تا ده برابر افزایش دهیم. گرچه این تجهیزات در آذرماه ۱۳۹۴ به دست ما رسید، ولی با برنامه‌ریزی که از قبل انجام شده بود، بلافاصله توانستیم پهنای‌ باند دانشگاه را از طریق تأمین کننده‌هایی که داشتیم از ۹۵۰ مگابیت در ثانیه، به ۵۵/۱ گیگا بیت در ثانیه افزایش دهیم.

سیاست دیگری که هم‌زمان باید اجرا می‌‌کردیم تا بتوانیم کیفیت را بهبود بخشیم، اصلاح مصرف کاربران بود. ما کاربرانی داشتیم که بیش از حد متعارف از اینترنت استفاده می‌کردند، مثلاً کاربرانی بودند که ۶۰۰ یا ۹۰۰ گیگابایت در ماه دانلود می‌کردند. وقتی این مقدار را با بسته‌های اینترنتی که هر یک از ما در خانه خریداری می‌کنیم مقایسه کنید معلوم می‌شود که این میزان مصرف چقدر زیاد و غیرمتعارف است. با مدیریت مصرف این گروه از کاربران، به سایرین اجازه داده می‌شود که از خدماتی با کیفیت بهتر برخوردار شوند. پیاده‌سازی مدیریت مصرف، دستاورد مهم دیگر سال ۹۴ بود که ما را قادر ساخت در سه ماه آخر سال هر ماه سرعت را بین ۱.۵ تا ۲ برابر افزایش دهیم.

تجهیزات لازم برای اجرای این مدیریت نیز در آذرماه سال ۹۴ فراهم شد. لذا هم‌زمان توانستیم هر دو سیاست را به‌صورت برنامه‌ریزی شده پیاده‌ کنیم و برای اینکه اعمال این سیاست‌ها تأثیر‌ منفی کمتری بر کاربران دانشگاه داشته باشد، از اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۴ حداکثر میزان مصرف متعارف را به دست آوردیم و سیاست‌های مدیریت مصرف را بر آن مبنا به اجرا گذاشتیم. بر این اساس، در همان ماه اول کمتر از ۱۰ در صد کاربران خارج از روال‌های تعیین شده مصرف می‌کردند. این میزان به مرور و با مدیریت مصرف توسط خود کاربران بسیار کمتر هم شده است. در حال حاضر مدیریت صحیح میزان مصرف ما را قادر ساخته است که سرعت دسترسی کاربران را نسبت به ابتدای سال ۹۴ بین ۵ تا ۸ برابر افزایش دهیم که افزایش قابل توجه و معناداری است. این یکی از مهم‌ترین، پرهزینه‌ترین و پیچیده‌ترین پروژه‌های ما در سال ۱۳۹۴ بود.

گرچه پهنای باند دانشگاه همچنان بالاترین پهنای باند اینترنت در بین دانشگاه‌های کشور است، اما سرعت و ظرفیتی که در اختیار کاربران قرار دارد هنوز فاصله قابل توجهی دارد با استانداردهای جهانی و آنچه در شأن کاربران دانشگاه تهران است. بر این اساس سیاست ما این است که باز هم سرعت و میزان ظرفیت را برای هر کاربر افزایش دهیم.

ضمناً همان‌طور که اشاره کردید اینترنت یکی از نیازهای اساسی برای یک محقق است، لذا در سیاست‌های موجود حتی اگر ظرفیت‌ هر کاربر تمام شود، دسترسی کاربر به اینترنت قطع نمی‌شود، بلکه فقط سرعت دسترسی او کاهش پیدا می‌کند تا توزیع عادلانه برقرار شود و کسی خارج از حد متعارف استفاده نکند. پس از اتمام ظرفیت نیز سرعت دسترسی کاربر بین ۲۵۶ تا ۳۸۴ کیلوبیت در ثانیه است که همچنان برای مرور وب قابل قبول است.

از چالش‌هایی که در مقوله اینترنت در سال ۹۴ با آن رو‌به‌رو بودیم کیفیت بد دسترسی اینترنت در خوابگاه‌ها بود. در سال گذشته این پروژه هم با هماهنگی و حمایت ویژه معاونت محترم دانشجویی و مدیریت محترم کوی دانشگاه اجرایی شد. امروز در مجموعه خوابگاه‌های کوی پسران، فاطمیه و چمران زیرساخت دسترسی به اینترنت ارتقا پیدا کرده است و توانسته‌ایم به کیفیت مطلوب‌‌تری برسیم. از نظر پشتیبانی نیز دو شماره ویژه را در میز خدمات به ساکنین این خوابگاه‌ها اختصاص داده‌ایم که بتوانند از طریق آنها (علاوه بر سامانه پشتیبانی خدمات فناوری اطلاعات) در تمامی ساعات شبانه‌روز مشکلات و درخواست‌های خود را به مرکز اطلاع دهند.

البته با وجود همه اقدامات، هنوز چالش داریم؛ یعنی، سرعت و ظرفیت‌های موجود به هیچ وجه مطلوب ما نیست و مهم‌تر اینکه هنوز کاربرانی هستند که به سرعت‌ مورد نظر ما نمی‌رسند.

مدت: چرا با وجود افزایش سرعت همچنان بعضی کاربران به سرعت مطلوب نمی‌رسند؟

 یکی از دلایل آن این است که متأسفانه از ابزاری که لازمه دسترسی به این سرعت است، استفاده نمی‌کنند. با زیر ساخت موجود، کاربر تنها وقتی می‌تواند به سرعت مناسب برسد که از یکی از ابزارهای «Gate»، «UTI» و امروز در مجموعه خوابگاه‌ها و یا اکثر واحد‌ها از ابزار « Hotspot» استفاده کند. «Hotspot» یکی دیگر از دستاوردهایی است که در سال ۹۴ توانستیم آن را ابتدا در خوابگاه‌ها و به مرور در سایر واحدهای دانشگاه مستقر کنیم. از آنجا که امروزه خیلی از کاربران از گوشی موبایل یا تبلت استفاده می‌کنند و معمولاً «UTI» و«Gate» روی آنها نصب نمی‌شود، این قبیل کاربران نمی‌توانستند از سرعت‌های بالای فراهم شده، بهره‌مند شوند. با استفاده از«Hotspot»، که تنها نیاز به یک مرورگر دارد، طبیعتاً کاربران بیشتر و با سهولت بالاتری به این سرعت‌ها دسترسی دارند. علاوه بر این اتصال از طریق «Hotspot» برای تجهیزاتی که از طریق WiFi متصل می‌شوند، بسیار پایدارتر از دو روش دیگر است. سیاست مرکز در سال جاری استقرار «Hotspot» در کل دانشگاه است. در واحدهایی که این خدمت عملیاتی شده است، در زمان استفاده از اینترنت کاربران به صورت خودکار به صفحه احراز هویت منتقل می‌شوند و یا می‌توانند این سرویس را از آدرس internet.ut.ac.ir فعال نمایند.

مجدداً یادآوری می‌کنم، کاربرانی که از این سه ابزار استفاده نکنند، نمی‌توانند از اینترنت به خوبی استفاده نمایند. البته، هنوز کاربرانی هستند که حتی بعد از استفاده از این سه ابزار هم سرعت خوبی را تجربه نمی‌کنند. و این به سبب مشکلات شبکه داخلی واحدها است. تا کنون سیاست دانشگاه این بود که مرکز فناوری اطلاعات و فضای مجازی دانشگاه اینترنت را تا ورودی هر واحد دانشگاهی تحویل دهد. اینکه توزیع شبکه و تجهیزات هر واحد چگونه است، در اختیار خود واحدها‌ است. یکی از چالش‌هایی که ما با آن مواجه هستیم، این است که در داخل بسیاری از این واحدها تجهیزات شبکه قدیمی است.

برای مثال در دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر و یا دانشکده مطالعات جهان بسیاری از کاربران اعتراض داشتند که سرعت ما سرعت گزارش‌شده نیست. وقتی مسأله بررسی شد به این نتیجه رسیدیم که یکی از دلایل اصلی مشکلات توزیع و تجهیزات واحد است. لذا در سال جاری برنامه ما این است که وارد واحدها و دانشکده‌ها شویم و مشکلات را از این نظر بررسی کنیم و مدیران و کارشناسان فناوری اطلاعات واحدها را یاری دهیم که این مشکلات را رفع کنند.

مدت:  مرکز زمانی از وجود مشکل باخبر می‌شود که کاربران اعتراض می‌کنند. آیا راهی وجود ندارد که مرکز قبل از کاربر از وجود مشکل مطلع شود؟

 بله. در گذشته، زمانی از کیفیت نامطلوب مطلع می‌شدیم که کاربران اعتراض می‌کردند. از سال ۹۴ برای دریافت سریع اطلاعات ضمن اینکه زیرساخت پایش کیفیت شبکه را توسعه دادیم، تجهیزاتی را در داخل واحدها مستقر کردیم. در حال حاضر در مجتمع‌های خوابگاهی کوی پسران، چمران، فاطمیه، سازمان مرکزی و برخی دانشکده‌ها تجهیزاتی داریم که به صورت شبانه‌روزی هم از طریق اینترنت و هم سرورهای داخلی دانشگاه، دانلود انجام می‌دهند و به صورت خودکار سرعت خود را گزارش می‌کنند. به این ترتیب اگر این تجهیزات نشان بدهند که مشکلی در سرعت وجود دارد، بلافاصله مطلع می‌شویم و راه‌حلی برای آن بیابیم.

مدت: و البته مشکل اساسی دیگری که وجود دارد مشکل اطلاع‌رسانی است. همه کاربران، اطلاعات و تخصص کافی در زمینه کامپیوتر و اینترنت و یا سایر برنامه‌ها ندارند و این خود یکی از دلایل اصلی ایجاد مشکل است. در این زمینه مرکز چه برنامه‌ای دارد؟

به مشکل اطلاع‌رسانی اذعان داریم. این مشکل همیشه وجود داشته است. خود من تا قبل از ورود به مرکز از بسیاری از خدمات و اقدامات آن اطلاع نداشتم. برای مثال شاید یکی از دلایلی که خیلی از افراد از «Gate،UTI و Hotspot» استفاده نمی‌کنند این است که اطلاع‌رسانی مناسب و کافی از جانب مرکز صورت نگرفته است. سعی ما بر این است که این نقص را اصلاح کنیم و همکاران را بیشتر در جریان قرار دهیم.

قرار دادن راهنمای کاربری برای هر سامانه و خدمت، یکی از اقدامات مرکز برای جبران این نقیصه بوده است. اخیراً نیز سایت ITHelp.ut.ac.ir راه‌اندازی شده است و سعی داریم با تکمیل و به‌روز نگه داشتن آن، این سایت را به مرجع کاربران برای یافتن پاسخ سوالات خود تبدیل نماییم.

مدت: مشکل دیگری که وجود دارد، نبود یک کارشناس IT در برخی از واحدهاست. اگر چنین کارشناسی در هر واحدی وجود داشته باشد، آیا فرآیند بررسی مشکل و حل آن سرعت بیشتری پیدا نمی‌کند؟

  یکی از چالش‌هایی که در همه جا از جمله دانشگاه وجود دارد، متناسب نبودن سرعت رشد استفاده از اینترنت با سرعت رشد زیرساخت‌ها متناسب با آن رشد پیدا است. برخی از این زیرساخت‌ها سخت‌افزاری است و بخش دیگر آن سازمان‌دهی و ساختارهای سازمانی است بنابراین، این نکته کاملاً درست است. علاوه بر این از نظر ساختار سازمانی نیز ارتباط اداری آنها با مرکز انفورماتیک نهادینه نیست. جایگاه این نیروها و ارتباط سازمانی آنها در واحدهای خود نیز مطلوب و یکنواخت نیست. از نظر توان فنی نیروها هم یکپارچگی لازم وجود ندارد. ما این مشکل را در معاونت آموزشی نمی‌بینیم، چرا که ساختار ارتباط معاونت آموزشی با معاونت آموزشی واحدها و با کارشناسان آموزشی کاملاً مدون است. سایر معاونت‌های دانشگاه هم از این نظر وضع نسبتاً خوبی دارند. ولی در مرکز انفورماتیک ارتباط مناسبی از نظر تشکیلاتی با کارشناسانIT واحدها وجود ندارد و این گسست برای کاربران مشکل ایجاد می‌کند. از همین رو یکی از برنامه‌های مهم مرکز در سال ۱۳۹۵، تدوین این ساختار و شکل‌دادن این ارتباط است. ما در اواسط سال گذشته با برگزاری جلسات با کارشناسانIT واحدها سعی کردیم این ارتباط را برقرار کنیم، یک گروه تلگرامی و یکMailing list برای ارتباط بین این عزیزان ایجاد شده‌است تا تجارب خود را به اشتراک بگذارند.

مدت: فرمودید که پهنای باند اینترنت دانشگاه تهران در میان سایر دانشگاه‌ها مقام اول را دارد. مرکز فناوری اطلاعات و فضای مجازی دانشگاه تهران چه مزیت‌ها و امکانات خاص دیگری فراهم کرده است تا شرایط را برای آموزش و پژوهش مطلوب فراهم کند؟

 در حوزه شبکه، درگاه خروجی را ارتقا دادیم و به تبع آن توانستیم ظرفیت را افزایش دهیم. امکانات خاصی که دانشگاه تهران دارد بستر فیبر گسترده دانشگاه تهران است. به هر حال مرکز اطلاعات و فضای مجازی دانشگاه تهران قدمت طولانی دارد و شاید یکی از نقاط عطف مرکز، در زمان ریاست آقای دکتر فرجی‌دانا و با ایجاد بستر فیبر نوری دانشگاه شکل گرفت. این بستر چه از نظر ارتباط بین واحدها و چه از نظر ارتباط ما با تأمین کننده‌های خدمات اینترنت که یک فیبر تاریک است، تقریباً منحصر به فرد است و ظرفیت و سرمایه خوبی برای دانشگاه فراهم نموده و این قابلیت را به ما داده است که بتوانیم با هزینه بسیار کم، سرعت اینترنت را افزایش دهیم.

در سال گذشته توانستیم یک بستر فیبر دیگری هم تأمین کنیم، به طوری که در حال حاضر از طریق دو فیبر تاریک به هر یک از دو تأمین‌کننده اینترنت خود متصل هستیم. این امر موجب شد که هم کیفیت ما بالاتر باشد و هم قابلیت انعطاف‌پذیری و تغییر ظرفیت را افزایش می‌دهد و این شاید یکی از قابلیت‌های متفاوت ما با سایر دانشگاه‌ها است.

برای استفاده بهتر از این ظرفیت‌ها، ارتباط مستقیمی با برخی از آنها نیز ایجاد کردیم و توانستیم با برخی از تأمین کننده‌های محتوا مثل صداوسیما و یا سایت‌هایی مثل آپارات، فیلیمو و نظایر آن، که پهنای باندهای قابل توجهی را در اختیار کاربر قرار می‌دهند ارتباط مستقیم و خارج از اینترنت برقرار کنیم. به این ترتیب هم مقداری از ظرفیت اینترنت آزاد می‌شود و هم و تجربه کاربران برای استفاده از آنها بهبود می‌باید.

اقدام دیگری که در سال گذشته آغاز شد و امسال به نتیجه رسید، برقراری ارتباط مستقیم با IXP ملی است. با راه‌اندازی این ارتباط و به عنوان یکی از دو دانشگاهی که در IXP حضور دارند، قادر هستیم با همه تأمین‌کننده‌های محتوا و اینترنت از طریق زیرساخت IXP به صورت مستقیم و با حداقل هزینه ارتباط داشته باشیم. این‌هم می‌تواند کیفیت را برای کاربران ما افزایش دهد.

در حوزه سامانه‌ها هم حرکت‌های خوبی صورت گرفته است. از جمله در آموزش، ثبت‌نام دانشجویان جدیدالورود در سال ۱۳۹۴ ارتقا پیدا کرد. ثبت نام دانشجویان دکترا و استعداد درخشان نیز امسال سامانه‌سپاری و شد. نظرسنجی‌هایی که در این باره از دانشجویان صورت گرفت موید رضایت نسبی ایشان است.

فرآیند فارغ‌التحصیلی نیز اخیراً اصلاح شده است، به این ترتیب نه تنها زحمت دانشجو در زمان فارغ‌التحصیلی و زمان لازم برای این فرآیند کاهش یافت، بلکه کارشناسان خدمات آموزشی دانشگاه نیز هزینه و زحمت کمتری متحمل خواهند شد.

پرونده الکترونیکی دانشجویان یکی از پروژه‌های مهمی بود که از سال ۹۳ روی آن متمرکز شدیم، به طوری که توانستیم پرونده کاغذی را به صورت کامل از چرخه کار حذف کنیم. به این ترتیب سهولت بیشتر در گردش کارها می‌تواند رضایتمندی بیشتر ذی‌نفعان را به دنبال داشته باشد.

مدت: برای ثبت‌نام دانشجویان دکتری به نظر می‌رسید اعتراض‌هایی وجود داشت. علت این اعتراض‌ها را چه می‌دانید؟

  باید مشکل را از یک منظر دیگر هم بررسی کرد. وقتی ما با دانشجویان ثبت‌نام شده تماس گرفتیم، اکثراً رضایت داشتند، ولی یکی از مشکلات مهمی که با آن مواجه هستیم و در زمان ثبت ‌نام دانشجویان ورودی جدید خود را بیشتر نشان می‌دهد، دانش IT افراد است. شاید چیزی که ما فکر می‌کنیم ساده است، از نگاه یک کاربر ساده نباشد. یکی از اعتراض‌ها به کندی سیستم بازمی‌گشت، ولی پس از بررسی مشخص شد ارتباط اینترنتی که کاربر برای بارگذاری استفاده می‌کرده، کند بوده است. کیفیت تجربه کاربر از عوامل متعددی نظیر کامپیوتر، شبکه، تأمین‌کننده اینترنت و یا سامانه تأثیر می‌پذیرد. گرچه نمی‌توان گفت که وضعیت ایده‌آلی داریم و همه راضی هستند، ولی باید توجه داشت که همواره برای هر سامانه تعدادی از کاربران هستند.

برای مثال یکی از همکاران به شدت به سرعت اینترنت دانشگاه اعتراض داشتند. پس از بررسی شد متوجه شدیم که یک PROXY را در مرورگر خود نصب کرده بودند که موجب شده بود تعامل اینترنتی ایشان از یک مسیر پیچیده و بسیار کند عبور ‌کند. از نگاه ایشان مشکل از اینترنت دانشگاه بود، ولی پس از ریشه‌یابی متوجه شدیم که ناشی از تنظیماتی است که روی دستگاه خود دارند.

در یک سازمان عادی، شما این مشکل را ندارید. تجهیزات به‌ صورت متمرکز و مدیریت شده خریداری می‌شوند، نرم‌افزارها نصب‌ می‌شوند و کاربران فقط با آن کامپیوتر کار‌ می‌کنند. ولی در دانشگاه اعضای هیأت علمی، کارکنان و دانشجویان از تجهیزات متنوع خود استفاده می‌نمایند، نرم‌افزارهای خود و آزادی عمل زیادی در تغییر تنظیمات دارند و این کار ما را بسیار سخت ‌و پیچیده کرده است.

در یکی از اعتراض‌ها به کیفیت خدمات که شخصاً برای پاسخگویی حضور داشتم، یکی از دانشجویان اعتراض کرد که به رغم همه کارهای انجام شده بازهم مشکل وجود دارد. وقتی به محل کار ایشان در آزمایشگاه رفتیم و دستگاه ایشان را بررسی کردیم، از آنجا که تجهیزات را خودشان تنظیم کرده بودند اکسس پوینت(Access point) آزمایشگاه مشکل داشت و اصلاً اینترنت نداشتند. بنابراین مشکل ما در دانشگاه به خاطر آزادی عمل افراد، بسیار بغرنج و پیچیده است. نمی‌خواهم بگویم غیر قابل حل است، ولی باید نظارت، بررسی و حل شود.

در این مثال هم اگر اطلاع‌رسانی درستی وجود داشت و همان نیروهایIT که شما به‌درستی به آن اشاره کردید، ارتباط نهادینه‌ای با کاربر پیدا کنند و بتوانند نقش خود را ایفا نمایند، کاربر آن آزمایشگاه قبل از هر گونه اعتراضی، به نیروی IT واحد مراجعه می‌کرد و مشکل حل می‌شد.

مدت:  همان طور که می‌دانید سامانه‌های متعددی در دانشگاه وجود دارد که یکپارچه‌شدن آنها دغدغه ریاست محترم دانشگاه بوده است . اگر ممکن است بفرمایید طرح یکپارچه‌سازی اطلاعات و آمار دانشگاه که از سال گذشته در دستور کار قرار گرفت هم‌اکنون در چه مرحله‌ای است؟

 بله این از دغدغه‌های ریاست محترم دانشگاه هم هست. سامانه‌های متعددی مانند پرسنلی، مالی، انبار و اموال، آموزش و پژوهش که باید یکپارچگی بین آنها ایجاد شود.

رایج‌‌ترین روش‌های یکپارچه‌سازی این است که یک سامانه ERP ایجاد و یک سامانه یکپارچه مستقر کنیم. روش دیگر این است که یک مخزن داده(Data ware house) ایجاد کنیم. رویکرد میانه هم می‌تواند ایجاد زیرساختی مشابه BI برای تأمین یکپارچگی نسبی باشد؛ یعنی، به رغم اینکه در لایه زیرین عدم یکپارچگی سامانه‌ها وجود دارد و داده‌ها به صورت جزیره‌ای ذخیره می‌شوند، در BI‌ داده‌ها را تجمیع کنیم و تصویر یکپارچه‌ای را عرضه نمائیم. در این باره فکر می‌کنم دانشگاه تهران خیلی جلوتر از سایر دانشگاه‌ها است و خیلی زودتر از سایر دانشگاه‌ها توانسته است اجزای یکپارچه‌سازی را با زیرساخت انتشار تغییرات دانشگاه تهران فراهم کند.بر اساس این طرح اگر عضو هیأت علمی جذب دانشگاه شود، به محض دریافت حکم، زیرساخت انتشار تغییرات به صورت خودکار سایر سامانه‌ها را مطلع می‌کند. تقریباً سعی کرده‌ایم با همین مدل، از سامانه‌های گسسته جزیره‌ای، نمای یکپارچه‌ای را ایجاد کنیم به طوری که مثلاً دانشجوی ما در سامانه خوابگاه، تغذیه، آموزش و کتابخانه بتواند حضور و استفاده و تجربه یکپارچه‌ای را داشته باشد، به رغم اینکه این‌ها سامانه‌های گسسته‌ای هستند.

 

اما از منظر دیگر، یکی از چالش‌ها در دانشگاه تهران، مسأله آمار و اطلاعات آماری ما بود؛ یعنی، اگر می‌خواستیم تعداد دانشجویان دانشگاه تهران را بدانیم، نسبت به اینکه آمار را از کجا درخواست کنیم؛ معاونت آموزشی، دانشجویی یا مرکز فناوری اطلاعات و فضای مجازی به آمار متفاوتی می‌رسیدیم. یکی از دلایل هم این بود که تعریف اقلام آماری ما مشخص نیست.

اینکه دانشجو به چه کسی اطلاق می‌شود؟ کسی که در دانشگاه تهران شماره دانشجویی دارد، یا کسی که در ترم جاری ثبت‌نام کرده است؟ اگر این دانشجو مرخصی است، در آمار بیاید یا خیر. اگر از پایان‌نامه دفاع کرده دانشجو تلقی می‌شود یا خیر، یا باید فرآیند فارغ‌التحصیلی را کامل طی کرده باشد. چون تعریف مشخصی نبود، طبیعتاً اگر شما این دانشجو را فارغ‌التحصیل حساب می‌کردید از عدد دانشجو خارج می‌شد و در آمار به یک عدد می‌رسیدید و اگر دانشجو تلقی می‌شد، عدد دیگری حاصل می‌شد. این بود که رئیس محترم دانشگاه و هیأت رئیسه مأموریت دیگری را به مرکز دادند و آن این بود که نظا‌‌م‌نامه آماری دانشگاه را تدوین کنیم. در این نظام‌نامه تعاریف ارکان نظام آماری، تعریف اقلام آماری، و شناسنامه اقلام آماری حاوی مالک داده، ثبتی یا غیر ثبتی‌بودن، روش انتشار، سامانه مرجع، تفکیک هر قلم، متقاضیان مجاز هر قلم، روش پالایش و نظایر آن به تفصیل ذکر شده است. برای تدوین این نظام‌نامه، کمیسیون آمار دانشگاه شکل گرفت که تمام ارکان دانشگاه عضو آن هستند و نمایندگانی در آن کمیسیون دارند و دبیر آن مرکز انفورماتیک است. در این کمیسیون نظام‌نامه آماری دانشگاه تهران تصویب شده، اکثر اقلام آماری تعریف اولیه شده‌اند و شناسنامه‌های این اقلام به زودی نهایی می‌شوند.


قدم بعدی بعد از نهایی‌شدن نظام‌نامه و تصویب اقلام آماری، احصای آنها از طریق سامانه‌هاست، چون باید همه اقلام آماری از آمار ثبتی استخراج شوند نه آمار خود اظهاری که خطای انسانی دارد.

مدت: دو طرح مرکز فناوری اطلاعات و فضای مجازی دانشگاه در سومین همایش ملی مدیران فناوری اطلاعات مراکز علمی کشور برگزیده شد. این دو طرح از میان ۱۳۸ طرح ارسالی برگزیده شدند. سامانه هوش سازمانی و میز خدمات. اگر ممکن است درباره میز خدمات نیز توضیح بفرمایید. 

 دو طرح برگزیده حاصل زحمات همکاران این مرکز از دوره‌های قبل بوده است. درباره میز خدمات سعی داریم امسال هم از نظر کمیت خدمات، کیفیت آن، بهبود فرآیندهای آن و از همه مهم‌تر ارتقای آن از میز خدمات مرکز فناوری اطلاعات به میز خدمات دانشگاه تهران اقدامات جدی به‌عمل آوریم. میز خدمات یکی از کانال‌های ارتباطی با کاربران است که بتوانند مشکلات خود را گزارش و پاسخ دریافت کنند. در بسیاری از سازمان‌ها این فرآیند از طریق یک میز خدمات صورت می‌گیرد. این میز خدمات می‌تواند به صورت کاملاً الکترونیکی و یا ترکیبی از کانال‌های الکترونیکی و سنتی نظیر تلفنی باشد. در حال حاضر مرکز انفورماتیک هر دوی این کانال‌ها را دارد. در کانال الکترونیکی سامانه‌ای داریم به نام ITS3.ut.ac.ir که کاربران می‌توانند مشکلات خود را از طریق آن گزارش، ثبت و پیگیری نمایند. این سامانه چند سالی است که در دانشگاه تهران راه‌اندازی شده است. طبیعتاً به‌دلیل قابلیت‌ها و مزیت‌های کانال‌های الکترونیکی، هدف ما این است که بتوانیم همه کاربران را به گزارش و پیگیری مخاطرات از طریق ITS3 سوق دهیم. من به همه کاربران محترم توصیه می‌کنم قبل از هر تماسی با مرکز و یا ثبت درخواستی در ITS3، بازدیدی هم از سایت ITHelp داشته باشند. در این سایت قابلیت جستجو هم فراهم شده است، لذا می‌توانید با جستجوی کلید واژه‌ها و در کمترین زمان، پاسخ سوال خود را بیابید.

مدت: مرکز فناوری اطلاعات و فضای مجازی در سال جاری چه برنامه‌هایی در دست اجرا دارد؟

  در سال ۹۵، مرکز بسیار پرکارتر و فعال‌تر از سال ۹۴ است. در سال جاری سعی داریم که سامانه آموزش را ارتقا دهیم و فرآیند‌های بیشتری به سامانه بسپاریم؛ یعنی، نه تنها کاغذ حذف شود، بلکه خود فرآیند‌ها نیز بهبود یابند و تسهیل شوند.

پروژه بزرگ دیگر ما در سال ۹۵ پیاده‌سازی آئین‌نامه‌های جدید ترفیع و ارتقا، و حتی‌المقدور خودکارسازی فرآیندهای ترفیع و ارتقا در سامانه مدیریت اطلاعات پژوهشی و فناوری است.

یکی از بزرگ‌ترین و تأثیرگذارترین پروژه‌های سال ۹۵ مرکز، ارتقای سامانه‌های ثبت نام خوابگاه و تغذیه است.

همچنین در راستای تکلیف برنامه پنجم توسعه و مصوبه هیأت امنای محترم دانشگاه و پیگیری مجدانه هیأت رئیسه محترم، استقرار نظام نوین مالی دانشگاه و گذر از حسابداری نقدی به تعهدی برای دستیابی نهایی به سیستم حسابداری قیمت تمام شده خدمات آموزشی و پژوهشی، در سال جاری شروع شده است. مرکز انفورماتیک در کنار همکاران خدوم امور مالی دانشگاه، مشغول پیاده‌سازی سامانه‌های جامع و یکپارچه مرتبط از جمله حسابداری تعهدی، خزانه‌داری، صورت‌های مالی تجمیعی، بودجه و اعتبارات، قراردادها، تدارکات، انبار و حسابداری انبار و دارایی‌های ثابت است. بهبود کیفیت دسترسی به اینترنت در خوابگاه‌های سطح شهر، از مطالبات به حق دانشجویان، مدیران معاونت دانشجویی و در رأس همه ریاست محترم دانشگاه است، که در دستور کار قرار دارد. از اینکه تا کنون نتوانسته‌ایم نتیجه قابل توجهی در این حوزه به دست آوریم، شرمنده همه این عزیزان هستیم. ولی تعهد می‌کنیم که نظیر خوابگاه‌های کوی، فاطمیه و چمران ارتقای قابل توجهی هم در این خوابگاه‌ها در سال ۹۵ شاهد باشیم. ارتقای سرورهای مرکز داده دانشگاه، ارتقای مرکز داده پشتیبان، ارتقای ظرفیت ذخیره‌سازی، ارتقای زیرساخت شبکه مرکز داده، ارتقای تجهیزات شبکه در اتاق‌های بکبون در دانشکده‌ها، ارتقای اتاق مدیریت و پایش شبکه دانشگاه برخی از پروژه‌های سال ۹۵ معاونت زیرساخت مرکز فناوری اطلاعات و فضای مجازی دانشگاه است.

بودجه مرکز در سال ۹۴ به لطف آقای دکتر نیلی احمدآبادی، ریاست محترم دانشگاه، و آقای دکتر عاملی، معاونت محترم برنامه‌ریزی و فناوری اطلاعات وقت، نزدیک به سه برابر نسبت به سال ۹۳ افزایش یافت. ما نیز سعی کردیم متناسب با این حمایت که ناشی از اعتقاد این مدیران به نقش کلیدی فناوری اطلاعات در دانشگاه نسل سوم است، با کار مضاعف ضمن جذب این بودجه به دستاوردهای ملموسی، به خصوص در حوزه دسترسی به اینترنت در سال ۹۴ دست یابیم. نظر به اشراف و اعتقاد راسخ جناب آقای دکتر صدیق، معاون برنامه‌ریزی و فناوری اطلاعات، به حوزه IT به عنوان پیشران علم و فناوری این حمایت در سال ۹۵ نیز ادامه داشته است و امیدواریم در صورتی که اعتبارات لازم نیز تخصیص یابد، مسیر سال ۹۴ را با سرعت و جدیت بیشتر تداوم بخشیم.

مدت: در پایان اگر سخن دیگری را ضروری می‌دانید؟

  نکته‌ای که باید بر آن تاکید کنم این است که کارهای متعددی که صورت گرفته است، حاصل یک حرکت پیوسته از سال‌های گذشته تا به حال بوده است. دوره ریاست آقایان دکتر فرجی‌دانا، دکتر معینی، دکتر خوانساری و سایر همکارانی که پیش از ایشان هدایت این مرکز را به‌عهده داشته‌اند، همگی در دستاوردهای اخیر سهیم‌ هستند. ما در واقع روی زیربنایی که توسط ایشان ایجاد شده کار را ادامه می‌دهیم و هیچیک از کارهایی که انجام داده‌ایم فقط حاصل این دوره نبوده است.

همچنین اکثر ما فراموش می‌کنیم که فراهم بودن خدمات فناوری اطلاعات به صورت شبانه‌روزی و در تمام ایام سال مرهون زحمات همکاران من در مرکز انفورماتیک است. بسیاری از بخش‌های دانشگاه بعد از ساعات اداری و در ایام تعطیل با رفتن کارشناسان مربوطه تعطیل هستند، ولی خدمات فناوری اطلاعات نظیر ایمیل، اتوماسیون اداری، سامانه جامع آموزش، سامانه تغذیه، دسترسی به اینترنت و نظایر آن باید همیشه فعال باشند. بر همین اساس همکاران من در مرکز در ایام تعطیل و در همه ساعات شبانه‌روز در حال نظارت و خدمت‌رسانی هستند. شاید تنها واحد فعال دانشگاه در ایام تعطیلات سال نو نیز این مرکز است. من به عنوان یک همکار به ایشان افتخار و از زحمات ایشان قدردانی می‌نمایم.

 مدت: از وقتی که در اختیار نشریه مدت گذاشتید سپاسگزارم و برای شما آرزوی توقیق دارم.

از شما هم برای وقتی که گذاشتید بسیار متشکرم.

آدرس کوتاه :